Statki i transport morski

Archiwum dla kategorii ‘Statki i okręty’

Liczba jednostek pływających, które wykorzystywane są przez transporty morski jak i wodny jest naprawdę dosyć długa. Jednym z ciekawszych przykładów jest na przykład katamaran, który posiada dwa kadłuby. Statki tego typu posiadają kadłuby o równoległym rozmieszczeniu i scalone ze sobą – w małych jednostkach pływających mogą one być połączone po prostu siatką, w większych okrętach natomiast są scalone ze sobą na stałe.  Katamaran posiada wiele zalet, jedną z nich jest bardzo duża stateczność – pozwala to nie tylko na osiągnięcie naprawdę bardzo wysokich prędkości, ale zapewnia jednocześnie stabilność. Szansa na wywrócenie się przez jedną z burt jest o wiele mniejsza niż w przypadku statków posiadających tylko i wyłącznie jeden kadłub. Największe katamarany liczyć mogą sobie nawet po kilkadziesiąt metrów, te najmniejsze to natomiast łódki, których długość nie przekracza nawet pięciu. Katamarany z napędem żaglowym bardzo często wykorzystywane są w celach sportowych – na całym świecie organizowana jest masa zawodów, gdzie uczestnicy ścigali będą się właśnie na katamaranach.

Podstawowa różnica pomiędzy statkiem, a okrętem jest taka, że ten drugi posiada zazwyczaj własne uzbrojenie i jest jednostką działająca na zlecenie sił zbrojnych – czyli marynarki wojennej. Oczywiście mianem tym określić, możemy także duży statek, nazewnictwo nie jest tutaj jakoś niezwykle sztywne. Co do samych okrętów wojennych jednak, to wyróżnić możemy kilka ich podstawowych typów. Te najważniejsze to między innymi lotniskowe, pancerniki, okręty podwodne i desantowe, niszczyciele i tak dalej. Statki te przystosowane są do realizowania różnego rodzaju zadań wojskowych. Najciekawiej z nich wszystkich prezentowały będą się niewątpliwie lotniskowe, których ogromna powierzchnia daje możliwość na wystartowanie w każdym miejscu na morzu samolotów. Posiadają one też zazwyczaj własne stacje kontrolne i wieże nadawcze i duży sztab ludzi pracujący w środku. Swojego czasu bardzo popularne były także statki szpitalne, te jednak stacjonują przeważnie w okolicach miejsc, w których prowadzone są działania wojenne. Posiadają one pełne wyposażenie, które daje im prawo do pretendowania do miana profesjonalnego szpitala, z tą jednak różnicą, że na wodzie.

Każdy statek składa się z kilku podstawowych elementów, nie chodzi tutaj o aspekty konstrukcyjne, ale o części jego budowy. Wyróżnić możemy między innymi pokład, czyli powierzchnię, na której można się swobodnie przemieszczać z jednej części statku do drugiej. Z przodu statki posiadają natomiast dziób, tylna część zwana jest burtą. Z boku wszystkie statki posiadać muszą także tak zwaną kluzę kotwiczną, czyli miejsce, w którym znajduje się kotwica i z którego wyciągany jest jej łańcuch, niezbędny do zacumowania lub zakotwiczenia pływającej maszyny. Z dołu, w tylnej części statku znajdziemy natomiast płetwę, która umożliwia manewrowanie statkiem oraz śrubę odpowiadającą za jego napędzenia (alternatywnym napędem mogą być żagle, w statkach przemysłowych jednak rozwiązań takich się nie stosuje). Opcjonalnie na środku każdego statku znajdować mogą się nadbudówki, w których znajdziemy kabinę sternika, pokoje i inne pomieszczenia, na przykład kuchnię, sanitariaty i tak dalej.

Na morzu natknąć będziemy mogli się na różne statki – jednym z nich będzie bez wątpienia prom, który wykorzystywany jest do przewożenia nie tylko osób, ale także i towarów. Promy są dosyć nietypowymi jednostkami pływającymi – będą obsługiwały bowiem głównie połączenia pomiędzy portami, czyli pływało od jednego do drugiego. Pośród promów znajdziemy wiele takich, które transportowały będą nie tylko nas, ale także samochód, którym podróżowaliśmy i chcielibyśmy się dostać na drugą część kanału, czy też wąskiego odcinka morza. W naszym kraju promowy transport morski takżę ma jak najbardziej miejsce i odbywa się na trasach Świnoujście  – Ystad, Świnoujście – Trelleborg, a także z Gdańska do takich miejsc jak Helsinki, Karlskrona, Nynashamn i Rostock. Promy są bardzo wygodnym rozwiązaniem i każdego roku, tylko w Polsce korzysta z nich prawie kilkaset pasażerów przewożących także towary, pojazdy i wiele, wiele innych tym właśnie podobnych.

Tankowce, a ściślej mówiąc zbiornikowce (pierwsza nazwa wychodzi już z obiegu), to w najogólniejszym ujęciu statki działające na zasadzie cystern i odpowiedzialne za przewożenie wszelkiego rodzaju materiałów, które znajdują się w płynnej formie. Warto w tym miejscu podkreślić, że są to największe statki handlowe jakie kursują po naszych morzach oraz oceanach. Jako, że zbiornikowce transportowały będą ciecze, nie będzie konieczności instalowania i konstruowania w ich przypadku ładowni. Załadunek „towaru” odbywa się bowiem poprzez rurociągi, które wpompowują płynne materiały do odpowiednich zbiorników. Zbiornikowce, jeśli chodzi o transport morski, najczęściej wykorzystywane będą do przewożenia ropy naftowej i z nią też w większości wypadków będą kojarzone. Często jednak zdarza się także, że na ich pokładzie przewożone są chemikalia, czy też niektóre, odpowiednio przerobione jednostki mogą przewozić także gaz – oczywiście w skroplonej, płynnej formie.  Co do gabarytów to statki te mogą być bardzo zróżnicowane pod względem wielkości – największe posiadają nawet kilkaset tysięcy ton wyporności, najmniejsze i najlżejsze natomiast z ledwością kilkanaście.

Transport morski wielokrotnie wymagał będzie zastosowania odpowiednich statków, będzie tak szczególnie w przypadku kiedy chodzi o transporty towarowe i wielkogabarytowe. Jednym z najlepszych rozwiązań w tym przypadku będą kontenerowce, czyli statki, których głównym przeznaczeniem jest załadunek, przeładunek oraz przewóz ogromnych i bardzo ciężkich kontenerów. Niektóre z nich są tak pokaźne, że nie mogą przepływać na przykład przez Kanał Panamski istnieje bowiem ryzyko jego poważnego uszkodzenia z powodu ich obciążeń. Kontenerowce w ostatnim czasie zaczęły zyskiwać sobie dużą popularność i stocznie na całym świecie produkują obecnie tylko i wyłącznie te statki, gdyż liczba zamówień na nie oraz zapotrzebowanie cały czas wzrastają. Ciekawostką jest fakt, że kontenerowce to jedne z pierwszych statków, w przypadku których większość towaru transportowana jest na pokładzie, a nie pod jego powierzchnia. Wymaga to ich odpowiedniego przymocowania tak, aby były stabilne na nie zawsze spokojnym morzu.

Transport morski, czy też inaczej żegluga, to jedna z najbardziej elementarnych form komunikacji jakie możemy wymienić. Odnosił będzie się on do przewożenia na pokładzie statków osób, a  oprócz nich także towarów, surowców, materiałów, ładunków i wielu, wielu innych tym właśnie podobnych. W przypadku przewozu towarów używane będą całkowicie inne statki niż normalnie – do tych najpopularniejszych zaliczymy masowce, kontenerowce, tankowce i tak dalej. Co do przewozów pasażerskich, to są one już dzisiaj bardzo mało popularne, praktycznie nikt nie zdecyduje się na podróż przez ocean statkiem, gdyż trwa to straszliwie długo. Komunikacja promowa lub wodna odgrywa ważną rolę tylko i wyłącznie pomiędzy wyspami lub w tych rejonach, gdzie linia brzegowa jest bardzo silnie rozwinięta i niejednokrotnie wkrada się w głąb lądu. Pasażerski transport morski będzie się opierał cały czas jeszcze także na rejsach turystycznych i wypoczynkowych, które cieszą się dosyć znaczną popularnością.

Sięgając do słownika i szukając definicji słowa statek zauważymy, że w miejscu tym występuje pewien problem. Samo pojęcie statku wodnego okazuje się być bowiem niesprecyzowane. Według międzynarodowego prawa morskiego za statek uznamy każde urządzenie nadające się jako środek transportu wodnego. Według takowej definicji statkiem może być nawet zwyczajny kajak, zwyczajowo jednak przyjmujemy, że są to większe jednostki pływające, które swoimi gabarytami z całą pewnością przewyższają jacht, czy też kuter. Statki to niezaprzeczalnie najważniejsze jednostki i pojazdy jeśli chodzi o transport morski. Zarówno transport towarów, jednostek wojskowych jak i ludzi. Chociaż możemy dzisiaj korzystać z transportu lotniczego, w bardzo wielu przypadkach wybierany jest cały czas transport morski, pomimo tego że droższy i wolniejszy to niewątpliwie bezpieczniejszy oraz pewniejszy. Co więcej, możliwość przejażdżki statkiem to niewątpliwie ogromna przygoda, zarówno dla najmłodszych jak i tych troszkę starszych.

Powstały w połowie dziewiętnastego wieku Kanał Sueski jest jednym z najważniejszych połączeń morskich umożliwiających znaczące skrócenie trasy jakie pokonują statki w drodze z Azji i Zatoki Perskiej do Europy. Kanał łączy Morze Śródziemne z Morzem Czerwonym. Początkowo wydawało się, że budowa będzie bardzo trudna do zrealizowania oraz zmusi budowniczych do zbudowania skomplikowane systemu śluz. Jednak okazało się, ze nie będzie to konieczne i udało się zbudować kanał bez tych urządzeń hydrotechnicznych. Kanał Sueski przez wiele lat znajdował się pod kontrolą Wielkiej Brytanii i maił ogromne znaczenie militarne i gospodarcze. Obecnie pełną kontrolę nad nim sprawuje Egipt. Długość kanału to około sto sześćdziesiąt kilometrów, natomiast szerokość zawiera się w przedziale od stu sześćdziesięciu do dwustu metrów. Rokrocznie Kanał Sueski przepływa ponad dwadzieścia tysięcy statków, w dużej mierze są to tankowce transportujące ropę z rejonu Zatoki Perskiej do Europy. Prawo do korzystania z kanału mają wszystkie statki niezależnie od bandery, z wyjątkiem sytuacji kiedy właściciel statku znajduje się w stanie wojny z właścicielem kanału.

Transatlantyk MS Batory powstał na zlecenie Polskiego Transatlantyckiego Towarzystwa Okrętowego  we włoskiej stoczni wraz ze swoją bliźniaczą jednostką MS Piłsudski. Statek wszedł do służby w maju tysiąc dziewięćset trzydziestego szóstego roku pokonując trasę z Wenecji do Gdyni. W późniejszym czasie wykonywał rejsy na trasie Gdynia – Nowy Jork. Statek mógł przewozić siedmiuset sześćdziesięciu pasażerów w kabinach trzeciej klasy oraz turystycznej, a także tysiąc dwieście ton ładunku. Rejsy do Nowego Jorku trwały aż do wybuchu drugiej wojny światowej kiedy to statek został uzbrojony i zaczął pełnić zadania okrętu wojennego o przeznaczeniu transportowym. Po zakończeniu wojny przez krótki okres czasu statek był wykorzystywany przez marynarkę brytyjską do transportu żołnierzy. Następnie po remoncie i przywróceniu do stanu statku pasażerskiego powrócił do rejsów do Nowego Jorku jako własność Polskich linii Oceanicznych. Od roku 1951 do 1957 statek kursował na linii Gdynia – Bombaj. W latach późniejszych powrócił na szlaki północnoatlantyckie i rejsy do Kanady. Statek został wycofany ze służby w tysiąc dziewięćset sześćdziesiątym dziewiątym roku został wycofany ze służby i przekształcony w pływający hotel a następnie w w tysiąc dziewięćset siedemdziesiątym pierwszym roku sprzedany na złom stoczni z Hongkongu.